ძველი მაკედონია იხილეთ აგრეთვე | ლიტერატურა | სქოლიო | სანავიგაციო მენიუმაკედონიარრ
პეონიაპელაგონიარომის პროვინციაძველი მაკედონიაპრილეპის სამეფოკრუშევოს რესპუბლიკაკრუშევოს მანიფესტიმაკედონიის სახალხო გათავისუფლების ანტიფაშისტური ასამბლეა
ძველი საბერძნეთიმაკედონიის ისტორიაევროპის ისტორიული სახელმწიფოები
ბერძ.ძვ. წ. Vძვ. წ. II საუკუნეებშიეპირუსიპეონიათრაკიათესალიაძვ. წ. V საუკუნეშიარგეადებისარქელაესძვ. წ. 413399ეგიადანპელაშიფილიპე IIძვ. წ. 359336ძვ. წ. 338ქერონეიის ბრძოლისძვ. წ. 338337ალექსანდრე დიდისძვ. წ. 336334სპარტისძვ. წ. 334323სპარსეთის იმპერიაანტიგონიდებისძვ. წ. 306ელინიზმისძვ. წ. III საუკუნისგალატებისეტოლიის კავშირისძვ. წ. 320აქაველთა კავშირისძვ. წ. 280ძვ. წ. 221სპარტალაკონიკეფილიპე V-მძვ. წ. 221ძვ. წ. 179ძვ. წ. 220ძვ. წ. 217სტატუს-კვოსმაკედონური ომებისპერსევსისძვ. წ. 179ძვ. წ. 168ძვ. წ. 148ანდრისკეს
(function()var node=document.getElementById("mw-dismissablenotice-anonplace");if(node)node.outerHTML="u003Cdiv class="mw-dismissable-notice"u003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-close"u003E[u003Ca tabindex="0" role="button"u003Eდამალვაu003C/au003E]u003C/divu003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-body"u003Eu003Cdiv id="localNotice" lang="ka" dir="ltr"u003Eu003Cdiv class="layout plainlinks" align="center"u003Eდაუკავშირდით ქართულ ვიკიპედიას u003Ca href="https://www.facebook.com/georgianwikipedia" rel="nofollow"u003Eu003Cimg alt="Facebook icon.svg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Facebook_icon.svg/14px-Facebook_icon.svg.png" decoding="async" width="14" height="14" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Facebook_icon.svg/21px-Facebook_icon.svg.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Facebook_icon.svg/28px-Facebook_icon.svg.png 2x" data-file-width="256" data-file-height="256" /u003Eu003C/au003E u003Cbu003Eu003Ca rel="nofollow" class="external text" href="https://www.facebook.com/georgianwikipedia"u003EFacebooku003C/au003Eu003C/bu003E-ის ოფიციალურ გვერდზე!nu003Cpu003Eu003Cbr /u003Enu003C/pu003Enu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003E";());
ძველი მაკედონია
Jump to navigation
Jump to search
მაკედონია | |||||||
| |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||
 მაკედონიის სამეფო ფილიპე II-ის გარდაცვალების შემდეგ | |||||||
დედაქალაქი | აიგაი ძვ.წ. 400 წლამდე პელლა ძვ.წ. 400 წლიდან | ||||||
ენა | ძველი მაკედონიური ენა | ||||||
რელიგია | ძველი ბერძნული რელიგია | ||||||
ფულის ერთეული | ბერძნული დრაჰმა | ||||||
ფართობი | 5 200 000 კმ² (ძვ. წ. 323) | ||||||
მმართველობის ფორმა | მონარქია | ||||||
დინასტია | არგეადები | ||||||
მეფეები | კარანუსი (ძვ. წ. 808-778) ფილიპე II მაკედონელი (ძვ. წ. 359-336) ალექსანდე დიდი (ძვ. წ. 336-323) ფილიპე V მაკედონელი (ძვ. წ. 221-179) | ||||||
ისტორიული ერა | კარანუსი აარსებს არგეადების დინასტიას (ძვ. წ. 800) ამინტას III აერთიანებს მაკედონიას (ძვ. წ. 382) რომის იმპერია იპყრობს მაკედონიას (ძვ. წ. 146) | ||||||
მაკედონიის სამეფო (ბერძ. Μακεδονία) — უძველესი სახელმწიფო ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში ძვ. წ. V-ძვ. წ. II საუკუნეებში.[1] მას დასავლეთიდან ესაზღვრებოდა ეპირუსი, ჩრდილოეთიდან პეონია, აღმოსავლეთიდან თრაკია და სამხრეთიდან თესალია. მისი მოსახლეობის წარმომავლობის შესახებ მეცნიერებაში აზრთა სხვადასხვაობაა. საბერძნეთის მთავარი ცენტრებიდან დაშორებული და ზღვის სანაპიროს მოწყვეტილი მაკედონია საბერძნეთის სხვა ოლქებთან შედარებით ჩამორჩენილი იყო. მაკედონიაში ადრინდელ ხანაში ქალაქები თითქმის არ არსებობდა, მონობაც ნაკლებად იყო განვითარებული.
ძვ. წ. V საუკუნეში, არგეადების დინასტიის ხანაში, დაიწყო მაკედონიის გაერთიანება. მეფე ალექსანდრე I-ის მეფობის დროს (ძვ. წ. 495-450 წწ.) მთელი სამხრეთი მაკედონია გაერთიანდა, ხოლო მეფე არქელაეს (დაახლ. ძვ. წ. 413-399 წწ.) რეფორმებმა ხელი შეუწყვეს მაკედონიის განვითარებას. მის დროს სამეფოს დედაქალაქი ეგიადან პელაში გადაიტანეს.
მაკედონიის იმპერია ალექსანდრე მაკედონელის დაპყრობების პერიოდში.
მაკედონიის გაძლიერება, როდესაც ის პატარა სამეფოდან გახდა ბერძნული სამყაროს ერთ-ერთი დომინანტი სახელმწიფო, უკავშირდება ფილიპე II-ის (ძვ. წ. 359-336 წწ.) სახელს. მან შეძლო ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფოების დამორჩილება და იქ გაბატონება. ძვ. წ. 338 წელს გამართული ქერონეიის ბრძოლის შემდეგ, რომელშიც ფილიპემ ათენელები და სპარტელები დაამარცხა, მან ჩამოაყალიბა კორინთოს ლიგა. ფილიპე II-ის მიერ მოწვეულ კორინთოს კონგრესზე (ძვ. წ. 338-337 წწ.) ბერძნულმა ქალაქებმა სცნეს მაკედონიის ჰეგემონობა. მაკედონიამ ბერძნულ პოლისებში თავისი გარნიზონები ჩააყენა და მმართველობის ოლიგარქიული ფორმები დაამყარა.
ფილიპეს გარდაცვალების შემდეგ სახელმწიფო არნახულად გაძლიერდამ მისი მემკვიდრის ალექსანდრე დიდის მეფობის პერიოდში. მან ძვ. წ. 336-334 წლებში ჯერ საბერძნეთი დაიმორჩილა, (სპარტის გამოკლებით) შემდეგ კი ძვ. წ. 334-323 წლებში სპარსეთის იმპერია დაიპყრო და ინდოეთშიც კი შეიჭრა. სამეფოს ეს მდგომარეობა დიდხანს არ შეუნარჩუნებია, რადგან ალექსანდრეს გარდაცვალებისთანავე ის რამდენიმე ნაწილად დაიშალა. მაკედონიაში ძალაუფლებისათვის ბრძოლა ანტიგონიდების გამარჯვებით დასრულდა (ძვ. წ. 306 წ.). ალექსანდრე მაკედონელის გარდაცვალებით დაიწყო ელინიზმის ეპოქა, რომელიც მაკედონიაში კრიზისით აღინიშნა. ქვეყნის დასუსტებას ხელს უწყბდა დიადოქოსების ბრძოლა ძალაუფლებისათვის და ძვ. წ. III საუკუნის 70-იან წლებში გალატების შემოსევა. ბერძნულ პოლისებს დამოუკიდებლობის აღდგენა უნდოდათ. ეს ბრძოლა განსაკუთრებით გაძლიერდა ეტოლიის კავშირის შექმნისა (ძვ. წ. 320 წ.) და აქაველთა კავშირის აღდგენის (ძვ. წ. 280 წ.) შემდეგ, მაგრამ ძვ. წ. 221 წელს ქ. სელასიასთან მაკედონიამ სპარტა დაამარცხა და ლაკონიკე იძულებული გახდა მაკედონიის ბატონობა ეცნო. მაკედონიის მეფე ფილიპე V-მ (ძვ. წ. 221-ძვ. წ. 179 წწ.) ეტოლიის კავშირის წინააღმდეგ ძვ. წ. 220 წელს მოკავშირეთა ომი წამოიწყო, მაგრამ ძვ. წ. 217 წელს, რადგან რომთან საბრძოლველად ემზადებოდა იძულებული გახდა ნავპაქტოსში ზავი დაედო სტატუს-კვოს შენარჩუნების პირობებით. მაკედონია რომთან ბრძოლებში დამარცხდა მაკედონური ომების დროს, რომაელებმა მეფე პერსევსის (ძვ. წ. 179-ძვ. წ. 168 წწ.) ჯარი პიდნასთან გაანადგურეს. მაკედონია გაძარცვეს და 4 ოლქად დაყვეს. ძვ. წ. 148 წელს მაკედონიაში იფეთქა ანტირომაულმა აჯანყებამ ანდრისკეს მეთაურობით. აჯანყების ჩახშობის შემდეგ მაკედონია სამხრეთ ილირიასა და ეპირთან ერთად რომის პროვინციად გამოცხადდა.
იხილეთ აგრეთვე |
- პირველი მაკედონური ომი
- მეორე მაკედონური ომი
- მესამე მაკედონური ომი
ლიტერატურა |
ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, გვ. 371-372, .mw-parser-output .ts-comment-commentedTextborder-bottom:1px dotted;cursor:help@media(hover:none).mw-parser-output .ts-comment-commentedText:not(.rt-commentedText)border-bottom:0;cursor:auto
თბ., 1983 წელი.
სქოლიო |
↑ მაკედონია. ენციკლოპედია ბრიტანიკა. Encyclopædia Britannica Online (2008). წაკითხვის თარიღი: 2008-11-03.
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
| |||||||||||
(RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.log.warn("Gadget "ReferenceTooltips" was not loaded. Please migrate it to use ResourceLoader. See u003Chttps://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98:Gadgetsu003E."););
კატეგორია:
- ძველი საბერძნეთი
- მაკედონიის ისტორია
- ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები
(RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.264","walltime":"0.376","ppvisitednodes":"value":3716,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":142164,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":97052,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":13,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":2,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":935,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":0,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 260.866 1 -total"," 49.64% 129.502 4 თარგი:ნავდაფა"," 41.45% 108.127 1 თარგი:მაკედონიის_თემები"," 17.22% 44.921 1 თარგი:ქსე"," 14.56% 37.981 1 თარგი:Comment"," 11.06% 28.863 1 თარგი:სქოლიო"," 10.62% 27.692 1 თარგი:დროშანიშანი"," 9.83% 25.650 1 თარგი:იმპერიები"," 8.29% 21.619 1 თარგი:ინფოდაფა_ყოფილი_ქვეყანა"," 7.60% 19.820 1 თარგი:Replace"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"0.004","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":638490,"limit":52428800,"cachereport":"origin":"mw1323","timestamp":"20190904094456","ttl":2592000,"transientcontent":false););"@context":"https://schema.org","@type":"Article","name":"u10ebu10d5u10d4u10dau10d8 u10dbu10d0u10d9u10d4u10d3u10ddu10dcu10d8u10d0","url":"https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AB%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90","sameAs":"http://www.wikidata.org/entity/Q83958","mainEntity":"http://www.wikidata.org/entity/Q83958","author":"@type":"Organization","name":"Contributors to Wikimedia projects","publisher":"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":"@type":"ImageObject","url":"https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-hor-googpub.png","datePublished":"2011-01-12T10:57:17Z","image":"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8a/Vergina_sun.svg"(RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgBackendResponseTime":155,"wgHostname":"mw1328"););
