დმანისი სექციების სია ისტორია | არქეოლოგიური გათხრები | საინტერესო ფაქტები | ფოტოგალერეა | რესურსები ინტერნეტში | სქოლიო | სანავიგაციო მენიუ41°19′54″ ჩ. გ. 44°12′13″ ა. გ. / 41.33168389° ჩ. გ. 44.20374389° ა. გ. / 41.33168389; 44.20374389ტუტანჰამონი და დმანისის აღმოჩენადმანისი არქეოლოგიური გათხრებიhttp://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geohttp://silknet.com/?module=popup_content&language=ge&product_id=8&type_id=20&attr=city_indexeshttp://georgianpost.ge/?site-lang=ka&site-path=help/zipcodes/&group=3&letter=%E1%83%93მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014რრრრ
ზემო სვანეთისვეტიცხოველიჯვრის მონასტერისამთავროს მონასტერიგელათის მონასტერი
სტატიები დაუსაბუთებელი მტკიცებებითსაქართველოს ქალაქებიდმანისის მუნიციპალიტეტიდმანისის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლებიქვემო ქართლის მხარის ქალაქები
194718 მარტამდესაქართველოშიდმანისის მუნიციპალიტეტისმაშავერისკაზრეთისარაბები1123დავით IV აღმაშენებელმა1898ერთვერსიან რუკაზე19211947ბაშკიჩეთი198120141936დმანისისა და აგარაკ-ტაშირის ეპარქიისქართველიგერმანელირომიშ-გერმანიშეს ცენტრალმუზეუმიდანგერმანიისაშშსაფრანგეთისაესპანეთისჰომო გეორგიკუს200724 ოქტომბრიდანიუნესკოსმსოფლიო მემკვიდრეობის
(function()var node=document.getElementById("mw-dismissablenotice-anonplace");if(node)node.outerHTML="u003Cdiv class="mw-dismissable-notice"u003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-close"u003E[u003Ca tabindex="0" role="button"u003Eდამალვაu003C/au003E]u003C/divu003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-body"u003Eu003Cdiv id="localNotice" lang="ka" dir="ltr"u003Eu003Cdiv class="layout plainlinks" align="center"u003Eდაუკავშირდით ქართულ ვიკიპედიას u003Ca href="https://www.facebook.com/georgianwikipedia" rel="nofollow"u003Eu003Cimg alt="Facebook icon.svg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Facebook_icon.svg/14px-Facebook_icon.svg.png" decoding="async" width="14" height="14" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Facebook_icon.svg/21px-Facebook_icon.svg.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Facebook_icon.svg/28px-Facebook_icon.svg.png 2x" data-file-width="256" data-file-height="256" /u003Eu003C/au003E u003Cbu003Eu003Ca rel="nofollow" class="external text" href="https://www.facebook.com/georgianwikipedia"u003EFacebooku003C/au003Eu003C/bu003E-ის ოფიციალურ გვერდზე!nu003Cpu003Eu003Cbr /u003Enu003C/pu003Enu003Ctable class="messagebox standard-talk" style="font-size:100%; text-align:center; border:3px solid blue; background-color:white;"u003Enu003Ctbodyu003Eu003Ctru003Enu003Ctdu003Eu003Ca href="/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:Wikimedia_CEE_Spring_2019" title="ვიკიპედია:Wikimedia CEE Spring 2019"u003Eu003Cimg alt="CEE Spring CEE.xcf" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/CEE_Spring_CEE.xcf/100px-CEE_Spring_CEE.xcf.png" decoding="async" width="100" height="65" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/CEE_Spring_CEE.xcf/150px-CEE_Spring_CEE.xcf.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/CEE_Spring_CEE.xcf/200px-CEE_Spring_CEE.xcf.png 2x" data-file-width="548" data-file-height="356" /u003Eu003C/au003Enu003C/tdu003Enu003Ctd width="100%"u003Eu003Cbigu003Eu003Cbigu003E u003Cbu003Eu003Ca href="/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:Wikimedia_CEE_Spring_2019" title="ვიკიპედია:Wikimedia CEE Spring 2019"u003Eვიკიგაზაფხული 2019u003C/au003E დაიწყო! ჩაერთეთ ვიკიმარათონში და მოიგეთ პრიზებიu003C/bu003Eu003C/bigu003Eu003C/bigu003Eu003Cbr /u003E(კონკურსში მონაწილეობამდე გაეცანით მის u003Ca href="/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:Wikimedia_CEE_Spring_2019/%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98" title="ვიკიპედია:Wikimedia CEE Spring 2019/წესები"u003Eu003Cbu003Eწესებსu003C/bu003Eu003C/au003E)nu003C/tdu003Eu003C/tru003Eu003C/tbodyu003Eu003C/tableu003Enu003Cpu003Eu003Cbr /u003Enu003C/pu003Enu003Ctable class="messagebox standard-talk" style="font-size:100%; text-align:center; border:3px solid red; background-color:white;"u003Enu003Ctbodyu003Eu003Ctru003Enu003Ctdu003Eu003Ca href="/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%A7%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%98_2019" title="ვიკიპედია:საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა კონკურსი 2019"u003Eu003Cimg alt="UG-GE Wikipedia contest CBP.png" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/UG-GE_Wikipedia_contest_CBP.png/200px-UG-GE_Wikipedia_contest_CBP.png" decoding="async" width="200" height="81" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/UG-GE_Wikipedia_contest_CBP.png/300px-UG-GE_Wikipedia_contest_CBP.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/UG-GE_Wikipedia_contest_CBP.png/400px-UG-GE_Wikipedia_contest_CBP.png 2x" data-file-width="1270" data-file-height="512" /u003Eu003C/au003Enu003C/tdu003Enu003Ctd width="100%"u003Eu003Cbigu003Eu003Cbigu003E u003Cbu003E1 აპრილიდან - 31 მაისის ჩათვლით ჩაერთეთ u003Cbr /u003Eu003Ca href="/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%A7%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%98_2019" title="ვიკიპედია:საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა კონკურსი 2019"u003Eსაბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა კონკურსშიu003C/au003E!u003Cbr /u003E შექმენით სტატიები და მოიგეთ პრიზებიu003C/bu003Eu003C/bigu003Eu003C/bigu003Enu003C/tdu003Eu003C/tru003Eu003C/tbodyu003Eu003C/tableu003Enu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003E";());
დმანისი
Jump to navigation
Jump to search
| ქალაქი | ||
|---|---|---|
დმანისი | ||
 | ||
| ქვეყანა |  საქართველო | |
| მხარე | ქვემო ქართლიქვემო ქართლის მხარე|ქვემო ქართლი | |
| მუნიციპალიტეტი | დმანისი | |
| კოორდინატები | 41°19′54″ ჩ. გ. 44°12′13″ ა. გ. / 41.33168389° ჩ. გ. 44.20374389° ა. გ. / 41.33168389; 44.20374389 | |
| ადრეული სახელები | ბაშკიჩეთი | |
| ამჟამინდელი სტატუსი | 1981 | |
| ცენტრის სიმაღლე | 1,171 მეტრი | |
| მოსახლეობა | 2,661 (2014)[1] | |
| ეროვნული შემადგენლობა | ქართველები-81% აზერბაიჯანელები-14,5% სომხები-2% რუსები-1,5% ბერძნები-1% | |
| სასაათო სარტყელი | UTC+04:00 | |
| სატელეფონო კოდი | 360[2] | |
| საფოსტო ინდექსი | 1700[3] | |
| ოფიციალური საიტი | http://www.dmanisi.gov.ge/ | |
| ||
დმანისი ვიკისაწყობში | ||
დმანისი[4][5] (1947 წლის 18 მარტამდე — „ბაშკიჩეთი“[6]) — ქალაქი საქართველოში, დმანისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს დმანისის ვულკანურ პლატოზე, მდინარე მაშავერის ორივე ნაპირზე, კაზრეთის რკინიგზის სადგურიდან 30 კმ მანძილზე.
სექციების სია
1 ისტორია
2 არქეოლოგიური გათხრები
3 საინტერესო ფაქტები
4 ფოტოგალერეა
5 რესურსები ინტერნეტში
6 სქოლიო
ისტორია |
დმანისის ტერიტორიაზე VI-VIII საუკუნეებში მცირე დასახლება იყო, სადაც საეპისკოპოსო კათედრალი მდებარეობდა. როგორც ქალაქი, წყაროებში პირველად IX საუკუნეში იხსენიება, ამ დროს მას არაბები ფლობდნენ. XI ს-ის 80-იან წლებიდან სელჩუკთა ხელშია, 1123 წელს დავით IV აღმაშენებელმა გაათავისუფლა. დმანისი განსაკუთრებით დაწინაურდა XII-XIII სს-ში. XVI ს-დან ქალაქი დაცემის გზაზეა, მოიშალა ეკონომიური ცხოვრება, შემდეგ კი სულ გაპარტახდა და გაუკაცრიელდა. სოფელის სახელწოდება „ბაშკიჩეთი“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე «Башкичетъ» სახით. 1921-1947 წლებში მას ბაშკიჩეთი ეწოდებოდა. ოფიციალურად ქალაქად გამოცხადდა 1981 წელს. მოსახლეობა 2661 ადამიანი (2014 წ.).[7]
თანამედროვე დმანისის ახლოს არის ამავე სახელწოდების ქალაქი-სიმაგრის ნანგრევები (VI-XV სს.), სახლების, ქუჩების, ღვინის სარდაფების და სხვა ობიექტების ნაშთები. დმანისის არქეოლოგიური შესწავლა 1936 წლიდან დაიწყო და დღემდე გრძელდება. აქ აღმოჩენილია ევროპაში ყველაზე ძველი ადამიანის ნაკვალევი — თავის ქალა, რომლის ასაკი 1,6 მილიონი წლით განისაზღვრება. დმანისში არის დმანისისა და აგარაკ-ტაშირის ეპარქიის კათედრა და რეზიდენცია.
არქეოლოგიური გათხრები |
გათხრები დმანისის ნანგრევებში დაიწყო 1936 წელს და 1960-იან წლებამდე გრძელდებოდა. შუასაუკუნეების სარდაფებს ქვეშ არქეოლოგებმა იპოვეს ცხოველთა ძვლები, რომელთა შორის ქართველმა პალეონტოლოგმა პროფ. ა. ვეკუამ ამოიცნო აწ გადაშენებული რინოსი „Dicerorhinus etruscus etruscus“ 1983 წელს. ეს სახეობა დამახასიათებელი იყო Villafranchian (ქართულად?) ფაუნასთვის, რაც ადრეული პლეისტოცენური ეპოქის დამადასტურებელია. 1984 წელს პირველი ქვის იარაღები იპოვეს. მას შემდეგ ქართველი მეცნიერები დმანისის პლეისტოცენური დეპოზიტების გათხრებს აწარმოებდნენ დმანისში, და 1991 წელს მათ შეუერთდნენ გერმანელი არქეოლოგები რომიშ-გერმანიშეს ცენტრალმუზეუმიდან. დმანისის სამუშაოები შემდეგ უფრო გაფართოვდა და საერთაშორისო კვლევის პროექტის ხასიათი მიიღო საქართველოს მეცნიერებათა აკედემიის ხელმძღვანელობით, გერმანიის, აშშ-ის, საფრანგეთისა და ესპანეთის კოლეგების მონაწილეობით.
1999 და 2001 წელს დმანისის რეგიონში გათხრების შედეგად ნაპოვნი იქნა ჰომინიდთა თავის ქალები და ყბის ძვლები, რომელსაც მოგვიანებით ჰომო გეორგიკუს შეარქვეს. დღესდღეობით უკვე ხუთი თავის ქალაა აღმოჩენილი[საჭიროებს წყაროს მითითებას].
საინტერესო ფაქტები |
2007 წლის 24 ოქტომბრიდან დმანისის არქეოლოგიური ძეგლები შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.[8]
ფოტოგალერეა |
დმანისის სიმაგრის ნანგრევები
დმანისი, ძველი ქალაქის ნაშთი
დმანისის ნაქალაქარი
ქ. დმანისი. სამხრეთ-აღმოსავლეთი მხარე 2014 წელს.
ქ. დმანისი, მდინარე მაშავერა 2014 წელს.
რესურსები ინტერნეტში |
- ტუტანჰამონი და დმანისის აღმოჩენა
- დმანისი არქეოლოგიური გათხრები
სქოლიო |
↑ http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo
↑ http://silknet.com/?module=popup_content&language=ge&product_id=8&type_id=20&attr=city_indexes
↑ http://georgianpost.ge/?site-lang=ka&site-path=help/zipcodes/&group=3&letter=%E1%83%93
↑ „საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი“, გვ. 37, თბ. 1987
↑ „საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი“, გვ. 59, თბ. 2009
↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949
↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). წაკითხვის თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016.
↑ http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5225/
| |||||||||||
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში
| |||||||||||||
| ||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.log.warn("Gadget "ReferenceTooltips" was not loaded. Please migrate it to use ResourceLoader. See u003Chttps://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98:Gadgetsu003E."););
კატეგორია:
- სტატიები დაუსაბუთებელი მტკიცებებით
- საქართველოს ქალაქები
- დმანისის მუნიციპალიტეტი
- დმანისის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
- ქვემო ქართლის მხარის ქალაქები
(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.684","walltime":"1.072","ppvisitednodes":"value":10095,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":253234,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":133024,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":17,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":7,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":14407,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":1,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 856.124 1 -total"," 64.30% 550.500 1 თარგი:ინფოდაფა_დასახლება"," 61.14% 523.471 1 თარგი:ინფოდაფა"," 34.34% 294.011 167 თარგი:ინფოდაფა/რიგი"," 15.69% 134.336 28 თარგი:Wikidata"," 12.73% 108.971 2 თარგი:Wikidata-coords"," 11.73% 100.395 4 თარგი:ნავდაფა"," 10.68% 91.437 1 თარგი:Wikidata/p18"," 9.66% 82.693 1 თარგი:ქვემო_ქართლი"," 9.57% 81.967 1 თარგი:სქოლიო"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"0.168","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":3054157,"limit":52428800,"cachereport":"origin":"mw1329","timestamp":"20190501065211","ttl":2592000,"transientcontent":false););"@context":"https://schema.org","@type":"Article","name":"u10d3u10dbu10d0u10dcu10d8u10e1u10d8","url":"https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98","sameAs":"http://www.wikidata.org/entity/Q261243","mainEntity":"http://www.wikidata.org/entity/Q261243","author":"@type":"Organization","name":"Contributors to Wikimedia projects","publisher":"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":"@type":"ImageObject","url":"https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-hor-googpub.png","datePublished":"2005-04-25T05:01:42Z","image":"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ab/%E1%83%93%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%99%E1%83%98.JPG","headline":"u10e5u10d0u10dau10d0u10e5u10d8"(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgBackendResponseTime":149,"wgHostname":"mw1263"););