Azərbaycanda internet Mündəricat Azərbaycanda internetin inkişafı | İnternetin filtirlənməsi,nəzarəti və istifadəçilərin təqib olunması | İstinadlar | Naviqasiya menyusu
Vikipediya:Qaralama halında olan məqalələrVikipediya:Vikiləşdiriləcək məqalələrVikipediya:Mənbəsiz məqalələrAzərbaycanda internet
AzərbaycandaAzerTelecom
(function()var node=document.getElementById("mw-dismissablenotice-anonplace");if(node)node.outerHTML="u003Cdiv class="mw-dismissable-notice"u003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-close"u003E[u003Ca tabindex="0" role="button"u003Egizləu003C/au003E]u003C/divu003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-body"u003Eu003Cdiv id="localNotice" lang="az" dir="ltr"u003Eu003Ccenteru003Enu003Ctableu003Enu003Ctbodyu003Eu003Ctru003Enu003Ctd align="center"u003Eu003Cdiv style="padding:1em 1em 1em 1em; font-size:90%; border:1px solid #BFB6A3; background-color:White"u003Enu003Cdiv class="floatleft"u003Eu003Ca href="/wiki/Vikipediya:M%C3%B6vzulu_ay/VikiBahar_2019" title="VikiBahar 2019"u003Eu003Cimg alt="VikiBahar 2019" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/CEE_Spring_Logo_vertical.jpg/40px-CEE_Spring_Logo_vertical.jpg" decoding="async" width="40" height="70" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/CEE_Spring_Logo_vertical.jpg/60px-CEE_Spring_Logo_vertical.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/CEE_Spring_Logo_vertical.jpg/80px-CEE_Spring_Logo_vertical.jpg 2x" data-file-width="800" data-file-height="1400" /u003Eu003C/au003Eu003C/divu003Eu003Cdiv class="floatright"u003Eu003Ca href="/wiki/Vikipediya:M%C3%B6vzulu_ay/Siyas%C9%99t_ay%C4%B1" title="Siyasət ayı"u003Eu003Cimg alt="Siyasət ayı" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/az/thumb/2/29/Siyas%C9%99t-loqo.png/70px-Siyas%C9%99t-loqo.png" decoding="async" width="70" height="70" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/az/thumb/2/29/Siyas%C9%99t-loqo.png/105px-Siyas%C9%99t-loqo.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/az/thumb/2/29/Siyas%C9%99t-loqo.png/140px-Siyas%C9%99t-loqo.png 2x" data-file-width="200" data-file-height="200" /u003Eu003C/au003Eu003C/divu003Enu003Ca href="https://meta.wikimedia.org/wiki/Azerbaijani_Wikimedians_User_Group/az" class="extiw" title="meta:Azerbaijani Wikimedians User Group/az"u003E"Azərbaycan vikimediaçıları" istifadəçi qrupuu003C/au003E istifadəçiləri 21 mart – 31 may 2019-cu il tarixlərində Mərkəzi və Şərqi Avropa dillərindəki Vikipediyalarda təşkil edilən u003Ca href="/wiki/Vikipediya:M%C3%B6vzulu_ay/VikiBahar_2019" title="Vikipediya:Mövzulu ay/VikiBahar 2019"u003Eu003Cbu003EVikiBahar 2019u003C/bu003Eu003C/au003E məqalə müsabiqəsində iştiraka dəvət edir.u003Cbr /u003EParalel olaraq 1-31 may 2019-cu il tarixlərində davam edən u003Ca href="/wiki/Vikipediya:M%C3%B6vzulu_ay/Siyas%C9%99t_ay%C4%B1" title="Vikipediya:Mövzulu ay/Siyasət ayı"u003Eu003Cbu003ESiyasət ayıu003C/bu003Eu003C/au003E məqalə müsabiqəsində də iştirak edə bilərsiniz. Siz də qoşulun və töhfənizi verin!u003Cbr /u003Eu003Cbu003EƏtraflı:u003C/bu003E u003Ca href="/wiki/Vikipediya:M%C3%B6vzulu_ay/VikiBahar_2019" title="Vikipediya:Mövzulu ay/VikiBahar 2019"u003EVikiBahar 2019u003C/au003E / u003Ca href="/wiki/Vikipediya:M%C3%B6vzulu_ay/Siyas%C9%99t_ay%C4%B1" title="Vikipediya:Mövzulu ay/Siyasət ayı"u003ESiyasət ayıu003C/au003E və u003Ca href="/wiki/Vikipediya:M%C3%B6vzulu_ay/Siyas%C9%99t_ay%C4%B1/Plan" title="Vikipediya:Mövzulu ay/Siyasət ayı/Plan"u003EPlanu003C/au003E u003C/divu003Enu003C/tdu003Eu003C/tru003Eu003C/tbodyu003Eu003C/tableu003Enu003C/centeru003Eu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003E";());
Azərbaycanda internet
Jump to navigation
Jump to search
Bu məqaləni vikiləşdirmək lazımdır. Lütfən, məqaləni ümumvikipediya və redaktə qaydalarına uyğun şəkildə tərtib edin. |
2015-ci ilin statistikasına əsasən Azərbaycan internet istifadəçilərinin sayı 5.8 milyondur.Bu Azərbaycanın 9.6 milyonluq əhalisinin yarısından çoxdur.Azərbaycanın yüksək səviyyəli domeni .az -dır.
Azərbaycanda internet sistematik dövlət filtirindən və ya bloklanmasından böyük ölçüdə azaddır,lakin dövlət müxalifətin online forumlardakı aktivliyinə sərt müdaxilə göstərir.[1] 2013-cü ildə Azərbaycan Milli Məclisi tərəfindən Cinayət Məcəlləsinin böhtan və təhqirlə bağlı 147 və 148-ci maddələrinə əlavə dəyişikliklər edilərək bu qanunlar internetə də şamil edilib.Yəni müəllif internetdə paylaşdığı məlumata görə cərimələnə və 3 ilə qədər həbs oluna bilər.Hökümət həm də internetdə hökuməti tənqid edən blogger və siyasi fəalları çökdürmək üçün sərt həbs cəzaları vermək, qanunsuz hədə qorxu,qəfil polis basqınları,işdən qovulma və sairə tədbirlərə əl atır.[2]
Araşdırmaçılar və internet aktivistlərinin hesabatları bunu deməyə imkan verir ki, Azərbaycan hökuməti ölkədə internetin kütləvi nəzarəti ilə məşğuldur.
Mündəricat
1 Azərbaycanda internetin inkişafı
2 İnternetin filtirlənməsi,nəzarəti və istifadəçilərin təqib olunması
2.1 İnternetin filtirlənməsi
3 İstinadlar
Azərbaycanda internetin inkişafı |
Azərbaycanda İnternet 1993-cü ildən inkişaf etməyə başlamışdır. İlk sayt 1994-cü ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasında yaradılmış, ilk dövlət orqanının saytı isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin saytı olmuşdur və 1997-ci ildə yaradılmışdır. 1993-cü ildən yüksək səviyyəli milli AZ domeninin inzibatçılığı həyata keçirilir..
İlk günündən İnternetin inkişafı əsasən özəl sektor tərəfindən aparılır. 2000-ci ilədək İnternet Xidmət Provayderlərin (İSP) fəaliyyəti xüsusi razılıq (lisenziya) əsasında həyata keçirilirdi, lakin 2000-ci ildə lisenziyalaşdırma ləğv edilmişdir. Bunun sayəsində hazırda ölkədə İSP kimi xidmət göstərmək istəyən hər bir fiziki və hüquqi şəxs sərbəst olaraq fəaliyyətə başlaya bilər. Hazırda ölkədə 40-dək İSP fəaliyyət göstərir və onlardan yalnız 3-ü (Aztelekomnet, Bakinternet və Azdatakom) dövlət qurumudur. İSP-lərin fəaliyyəti sağlam rəqabət və bazar münasibətləri şəraitində həyata keçirilir. Şirkətlər İnternetə çıxış üçün sabit və simsiz rabitə texnologiyalarında istifadə edirlər. WiMax və digər simsiz texnologiyalarının tətbiqi genişlənir. Ölkənin beynəlxalq İnternet şəbəkəsinə qoşulması 2 özəl şirkət tərəfindən (Delta Telekom və AzerTelecom) həyata keçirilir və İSP-lər üçün alternativ seçim imkanı yaradır.
Ölkədə fəaliyyət göstərən hər 3 mobil rabitə operatoru İnternetə yüksək sürətli çıxışı təmin edir və hər üç mobil rabitə operatoru 3G xidməti göstərir.
Azərbaycanda genişzolaqlı xidmətlərin göstərilməsinə 2006-cı ildən başlanılmışdır və son illərdə istifadəçilərin sayında ciddi sıçrayış müşahidə olunmaqdadır. 2006-cı ildən başlayaraq Azərbaycanda İnternetin qiymətinin ardıcıl olaraq aşağı salınması üçün tədbirlər görülür. Son illərdə ölkədaxili internet şəbəkəsinin qlobal internet şəbəkəsinə qoşulma sürəti dəfələrlə artırılmışdır.
Azərbaycanda internetə giriş böyüyür və milli strategiya ölkəni Qafqaz regionunda informasiya və kommunikasiya texnologiyaları mərkəzinə çevrilməsini dəstəkləyir.Azərbaycan dövləti fəal olaraq xarici yardımları cəzb etməklə telekommunikasiya və (İKT) sahəsini inkişaf etdirmək istəyir.[1] Hökümək 2013-cü ildə Azərbaycanda internet istifadəçilərinin əhalinin 85 faizini təşkil edəcəyi bildiriləsə də [3] Beynəlxalq telekomunikasiya ittifaqına görə hal hazırda bu rəqəm 58.7 faizdir.[4]
İnternetin filtirlənməsi,nəzarəti və istifadəçilərin təqib olunması |
Freedom House-un 2014-cü ildəki hesabatına əsasən Azərbaycan dövləti internetin sistematik bloklanması və ya filtirlənməsiylə məşğul olmur,lakin ölkədə etirazlar zamanı bəzi internet saytlarının girişində müvəqqəti çətinliklər olmuşdur. Freedom house-un hesabatına əsasən ölkədə internet yarı azaddır. Sosial şəbəkələr bağlanmasa da bir çox siyasi internet saytlarına qadağa qoyulmuş, bloggerlər və jurnalistlər həbs olunmuşdur.
İnternetin filtirlənməsi |
2013-cü ildə Anonymous hacker qrupu şəkil paylaşma saytı olan Imgur-a Azərbaycan Respublikası Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinə aid sənədləri yerləşdirəndən sonra sayt 2014-cü ilin mayına qədər əlçatmaz oldu. Hökuməti tənqid edən Azərbaycan diasporalarına aid saytlar çox vaxt ölkədə əlçatmazdır.Ermənistanın yüksək səviyyəli domeni olan .am sahib olan saytlar avtomatik olaraq bloklanmışdır və ölkədə əlçatan deyil.
İstinadlar |
↑ 1,01,1 https://opennet.net/research/profiles/azerbaijan
↑ https://freedomhouse.org/report/freedom-net/2014/azerbaijan#_ftn59
↑ http://en.apa.az/azerbaijan-economy/infrastructure/number-of-internet-users-to-be-increased-to-85-in-azerbaijan.html
↑ http://www.itu.int/en/ITU-D/Statistics/Pages/stat/default.aspx
Kateqoriyalar:
- Vikipediya:Qaralama halında olan məqalələr
- Vikipediya:Vikiləşdiriləcək məqalələr
- Vikipediya:Mənbəsiz məqalələr
- Azərbaycanda internet
(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.108","walltime":"0.165","ppvisitednodes":"value":322,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":8151,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":323,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":20,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":0,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":1849,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":0,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 115.168 1 -total"," 76.87% 88.525 3 Şablon:Ambox"," 76.34% 87.916 1 Şablon:Qaralama"," 26.93% 31.017 1 Şablon:Son_redaktəçi"," 15.60% 17.965 1 Şablon:Son_redaktəçi/keçən_zaman"," 11.90% 13.707 1 Şablon:Son_redaktəçi/keçən_zaman_əsas"," 4.88% 5.623 1 Şablon:Səhifə_növü"," 4.09% 4.713 1 Şablon:İstinad_siyahısı"," 4.02% 4.627 1 Şablon:Vikiləşdirmək"," 4.02% 4.626 1 Şablon:Max"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"0.023","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":1002768,"limit":52428800,"cachereport":"origin":"mw1327","timestamp":"20190505140503","ttl":2592000,"transientcontent":false););"@context":"https://schema.org","@type":"Article","name":"Azu0259rbaycanda internet","url":"https://az.wikipedia.org/wiki/Az%C9%99rbaycanda_internet","sameAs":"http://www.wikidata.org/entity/Q6055857","mainEntity":"http://www.wikidata.org/entity/Q6055857","author":"@type":"Organization","name":"Contributors to Wikimedia projects","publisher":"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":"@type":"ImageObject","url":"https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-hor-googpub.png","datePublished":"2017-04-30T07:40:36Z","dateModified":"2018-12-31T15:38:50Z"(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgBackendResponseTime":109,"wgHostname":"mw1275"););