Օրսոն Ուելս Բովանդակություն Կենսագրություն | Կարիերան և մրցանակները | Ֆիլմագրություն | Ծանոթագրություններ | Արտաքին հղումներ | Նավարկման ցանկID wellesnet.comRecord #118630822data.bnf.frFind A GraveՊաշտոնական կայքըIMDb-ում էջallrovi կայքումtcmdb կայքումIBDb կայքումOrson Welles – The One Man Band (1995)Senses of Cinema Great Directors Critical Database: Orson WellesOrson Welles bibliographyMercury Theatre on the AirThe Unseen WellesGuide to the Orson Welles MaterialsFinding Aid for the Orson Welles – Oja Kodar Papers 1910–1998 (bulk 1965–1985 )kinoposk կայքումՅուԹյուբNNDBԿինոՊոիսկAlloCinéInternet Broadway DatabaseInternet Movie DatabaseMusicBrainzRotten TomatoesInternet Speculative Fiction DatabaseRKDartistsFind A GraveԿատալոներեն մեծ հանրագիտարանԲրիտանիկա90161563a11666183XX472274211929051b25100899001643898118630822ITICCUCFIV1159610000 0001 2096 8527n7901842500004573800516911jn1999000904235599159RUNLRAUTH77103166RUNLRAUTH77103167000029291071951822n95005374208072742990271950821104677835002746681009C106531295
Մայիսի 6 ծնունդներ1915 ծնունդներԱՄՆ-ում ծնվածներՀոկտեմբերի 10 մահեր1985 մահերԼոս Անջելես քաղաքում մահացածներԱնձինք այբբենական կարգովԿինոռեժիսորներ այբբենական կարգովԱմերիկացի կինոռեժիսորներԱմերիկացի դերասաններԱմերիկացի կինոդերասաններՕսկարակիրներ«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
անգլ.ռեժիսորԱՄՆՎիսկոնսինՉիկագոյիԱմերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերիՊաշտոնական կայքը
(function()var node=document.getElementById("mw-dismissablenotice-anonplace");if(node)node.outerHTML="u003Cdiv class="mw-dismissable-notice"u003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-close"u003E[u003Ca tabindex="0" role="button"u003Eփակելu003C/au003E]u003C/divu003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-body"u003Eu003Cdiv id="localNotice" lang="hy" dir="ltr"u003Eu003Cp class="mw-empty-elt"u003Eu003C/pu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003E";());
Օրսոն Ուելս
Jump to navigation
Jump to search
 Օրսոն Ուելս անգլ.՝ George Orson Welles | |
|---|---|
 | |
| Ծնվել է | մայիսի 6, 1915(1915-05-06)[1][2][3][4][4][5][6][7][8] |
| Ծննդավայր | Կենոշա, Վիսկոնսին, ԱՄՆ[9] |
| Մահացել է | հոկտեմբերի 10, 1985(1985-10-10)[1][2][3][4][4][5][6][7][10][8](70 տարեկանում) |
| Մահվան վայր | Լոս Անջելես, ԱՄՆ[1] |
| Կրթություն | Todd Seminary for Boys և Արվեստի դպրոց Չիկագոյի ինստիտուտ |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ |
| Կրոն | քրիստոնեություն և աթեիզմ |
| Մասնագիտացում | կինոդերասան, թատերական ռեժիսոր, կինոռեժիսոր, կինոպրոդյուսեր, մոնտաժող, սցենարիստ, լիբրետիստ, բնավորության դերասան, դրամատուրգ, ռադիոհաղորդավար, ձեռնածու-աճպարար, թատրոնի դերասան, դերասան, թատերական պրոդյուսեր, հեռուստատեսային դերասան և հնչյունավորող |
| Ամուսին | Ռիտա Հեյուորթ, Paola Mori և Virginia Nicolson |
| Պարգևներ | Օսկար լավագույն օրիգինալ սցենարի համար, AFI կյանքի նվաճումներ մրցանակ, Օսկար մրցանակ կինոարվեստում բացառիկ նվաճումների համար, Ոսկե արմավենի և Ոսկե առյուծ |
| IMDb | ID ID 0000080 |
| wellesnet.com | |
Ջորջ Օրսոն Ուելս (անգլ.՝ George Orson Welles, մայիսի 6, 1915(1915-05-06)[1][2][3][4][4][5][6][7][8], Կենոշա, Վիսկոնսին, ԱՄՆ[9] - հոկտեմբերի 10, 1985(1985-10-10)[1][2][3][4][4][5][6][7][10][8], Լոս Անջելես, ԱՄՆ[1]), ամերիկացի ռեժիսոր, դերասան, սցենարիստ, պրոդյուսեր, ռադիոհաղորդավար, օպերատոր, մոնտաժող։ Նրա ֆիլմերն աչքի են ընկնում ստեղծագործական և տեխնիկական հետաքրքիր լուծումներով։
Բովանդակություն
1 Կենսագրություն
2 Կարիերան և մրցանակները
3 Ֆիլմագրություն
4 Ծանոթագրություններ
5 Արտաքին հղումներ
Կենսագրություն |
Օրսոն Ուելսը ծնվել է ԱՄՆ-ում Վիսկոնսին նահանգի Քենոշա քաղաքում։ Հայրը՝ Ռիչարդ Ուելսը գործարանների ցանցի սեփականատեր էր, մայրը Բեատրիս Իվը դաշնակահարուհի էր և սուֆրաժիստուհի։ Մանուկ ժամանակից երեխայի մոտ նկատվում էր մտավոր զարգացած ընդունակություններ և ստեղծագործական ձիրք, նա նվագում էր դաշնամուր, զբաղվում նկարչությամբ և այլն։
Ընդամենը 3 տարեկան էր, երբ հայտնվեց Չիկագոյի Օպերայի բեմում Սամսոն և Դալիլա ներկայացման մեջ, որին հաջորդեց ևս մի երեխայի դեր Madame Butterfly ներկայացման մեջ։ Մայրը հանկարծամահ է լինում 1924 թ. 43 տարեկան հասակում, ինչը ծանր ազդեցություն է ունենում պատանի Օրսոն Ուելսի վրա։ Ուելսների ընտանիքի հին բարեկամներից մեկը՝ դոկտոր Մաուրիս Բեռնստայնը, խթանում է երեխայի սերը թատրոնի հանդեպ, ով նրան նվիրում է լապտեր և մի տուփ ներկ, որոնցով Օրսոնը տիկնիկային թատրոնում ստեղծում է կերպարներ և ինքնուրույն կատարում է փոքրիկ բեմադրություներ։
Դպրոցն ավարտելուց հետո կրթություն է ստանում է Վիսկոնսինի Մեդիսոն քաղաքի համալսարաններում և խաղում է նաև համալսարանի սիրողական թատրոնի խմբի կազմում։ 1930 թ. մահանում է նաև հայրը և Օրսոնը մնում է դոկտոր Մաուրիս Բեռնստայնի խնամքի տակ։
1947 թ. լքում է Հոլիվուդը և հաստատվում Եվրոպայում, ինչպես ինքն է նշում «հանուն ազատության», սակայն հետագայում այնուամենայնիվ քանի անգամ այցելում է ԱՄն։ 1979 թ. Օրսոն Ուելսը փորձում է ստեղծել սեփական հեռուստաշոուն և նկարահանում է մի քանի հաղորդում «Օրսոն Ուելսի շոուն» անունով, սակայն այդ նախագիծը չի թողարկվում հեռուստատեսությամբ։ Նույն ժամանակ նա նաև նկարահանվում է գինու գովազդային հոլովակներում։
Ամուսնացել է երեք անգամ՝ Պաոլա Մորիի հետ (մեկ երեխա), թատրոնի դերասանուհի Վիրջինիա Նիկոլսոն (մեկ երեխա) և կինոդերասանուհի Ռիտա Հեյուորթ (մեկ երեխա)։ 1985 թ. հոկտեմբերի 10-ին Ուելսը տալիս է իր վերջին հարցազրույցը Մերվ Գրիֆֆինի շոուում և հարցազրույցի ավարտից երկու ժամ անց մահանում սրտի կաթվածից Հոլիվուդում գտնվող իր առանձնատանը։
կադր «Քաղաքացի Քեյնը» ֆիլմից
Կարիերան և մրցանակները |
Իր առաջին դերը կատարել է 1934 թ. իր ռեժիսորությամբ և իր սցենարով նկարահանված «Սրտի ժամանակաշրջանը» ֆիլմում։ Իսկ Եվրոպայում առաջին դերը 1949 թ. նկարահանված ամերիկա-իտալական «Սև մոգություն» ֆիլմում էր։
- 1941 թ. նրա նկարահանած Քաղաքացի Քեյնը ֆիլմը Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում 1-ին տեղում է (ֆիլմում գրեթե բոլոր դերասանները թատրոնի դերասաններ են եղել և առաջի անգամ են նկարահանվել կինոյում)։
Ընդհանուր թվով ստացել է մոտ 20 մրցանակ և ներկայացվել ևս 9 մրցանակի
- 3 անգամ ներկայացվել է Օսկարի և ստացել երկու Օսկար, լավագույն սցենար անվանակարգում 1942 թվականին Քաղաքացի Քեյնը ֆիլմի համար (նույն ֆիլմի համար ներկայացվել է Օսկարի Օսկար լավագույն ռեժիսորի համար անվանակարգում) և 1971 թվականին կինոյում ունեցած մեծ ներդրման համար
- Բեռլինի, Կաննի, Վենետիկի և այլ կինոփառատոնների մրցանակակիր
- Մեկ անգամ ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի և այլն
Ամերիկյան կինոակադեմիան իր կողմից հրապարակած Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում նրան ընդգրկել է 16-րդ տեղում։
Ֆիլմագրություն |
Խաղացել է մոտ 110 ֆիլմում, 45 ֆիլմի ռեժիսոր է, 42 ֆիլմերի սցենարի հեղինակ։
Առավել նշանավոր ֆիլմերն են.
- 1941 - Քաղաքացի Քեյնը / Citizen Kane
- 1942 - Հիանալի Էմբերսոնները/ The Magnificent Ambersons
- 1943 - Ջեյն Էյր / Эдвард Рочестер
- 1946 - Օտարերկրացին / The Stranger
- 1947 - Լեդին Շանհայից / The Lady from Shanghai
- 1948 - Մակբեթ / Macbeth
- 1949 - Երրորդ մարդը / The Third Man
- 1952 - Օթելլո / The Tragedy of Othello։ The Moor of Venice
- 1954 - Վերսալի գաղտնիքները / Si Versailles m'était conté
- 1955 - Պարոն Արկադին / Mr. Arkadin
- 1956 - Մոբի Դիկ / Moby Dick
- 1958 - Չարի կնիք / Touch of Evil
- 1963 - Դատավարություն / Le procès
- 1965 - Կեսգիշերային զանգակներ (Ֆալստաֆ) / Campanadas a medianoche - Джон Фальстаф
- 1967 - Ծովայինը Ջիբրալթարից / Le Marin de Gibraltar
- 1968 - Անմահ պատմություն / The Immortal Story
- 1970 - Նամակներ Կրեմլից / The Kremlin Letter - Брезнавич
Ծանոթագրություններ |
↑ 1,01,11,21,31,41,51,61,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118630822 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q304037"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q256507"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q170109"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
↑ 2,02,12,22,32,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a>
↑ 3,03,13,23,33,4 SNAC — 2010.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a>
↑ 4,04,14,24,34,44,54,64,74,84,9 Internet Broadway Database — 2000.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q31964"></a>
↑ 5,05,15,25,35,4 Itaú Cultural Enciclopédia Itaú Cultural — São Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q174"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10304263"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q41599984"></a>
↑ 6,06,16,26,36,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a>
↑ 7,07,17,27,37,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a>
↑ 8,08,18,28,38,4 filmportal.de — 2005.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a>
↑ 9,09,19,2 Уэллс Орсон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>
↑ 10,010,110,2 Encyclopaedia Metallum — 2002.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q938726"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13489682"></a>
Արտաքին հղումներ |
 | Օրսոն Ուելս էջը Վիքիպահեստում |
Պաշտոնական կայքը
- IMDb-ում էջ
- allrovi կայքում
- tcmdb կայքում
- IBDb կայքում
Orson Welles – The One Man Band (1995)
Senses of Cinema Great Directors Critical Database: Orson Welles- Orson Welles bibliography
- Mercury Theatre on the Air
- The Unseen Welles
Guide to the Orson Welles Materials, Lilly Library, Indiana University
Finding Aid for the Orson Welles – Oja Kodar Papers 1910–1998 (bulk 1965–1985 ), Special Collections Library, University of Michigan- kinoposk կայքում
| ||||||||||||||
Կատեգորիաներ:
- Մայիսի 6 ծնունդներ
- 1915 ծնունդներ
- ԱՄՆ-ում ծնվածներ
- Հոկտեմբերի 10 մահեր
- 1985 մահեր
- Լոս Անջելես քաղաքում մահացածներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
- Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
- Ամերիկացի դերասաններ
- Ամերիկացի կինոդերասաններ
- Օսկարակիրներ
- «Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
(RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"7.996","walltime":"16.195","ppvisitednodes":"value":1464,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":116571,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":661,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":13,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":172,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":94669,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":72,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 16107.691 1 -total"," 51.10% 8230.697 1 Կաղապար:Տեղեկաքարտ_ռեժիսոր"," 51.04% 8221.206 1 Կաղապար:Տեղեկաքարտ"," 47.63% 7672.618 1 Կաղապար:ԱԾ"," 39.26% 6323.678 16 Կաղապար:Wikidata"," 15.46% 2489.745 1 Կաղապար:Wikidata/p20"," 13.62% 2193.419 1 Կաղապար:Wikidata/p19"," 10.21% 1644.074 2 Կաղապար:Wikidata/p570"," 5.99% 964.893 1 Կաղապար:Wikidata/p569"," 1.56% 250.584 1 Կաղապար:Wikidata/p18"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"7.815","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":37008061,"limit":52428800,"limitreport-logs":"Got person name of Q27302 from label: «German National Library»nEntity Q27302 is not a personnGot person name of Q170109 from label: «Berlin State Library»nEntity Q170109 is not a personnGot person name of Q256507 from label: «Bavarian State Library»nEntity Q256507 is not a personnGot person name of Q304037 from label: «Austrian National Library»nEntity Q304037 is not a personnGot person name of Q10304263 from label: «Itaú Cultural»nEntity Q10304263 is not a personnGot title of Q174 from label: «São Paulo»nGot title of Q10304263 from label: «Itaú Cultural»nCustom label provided for Q83552nv: «А. М. Прохоров»: have «I. O. Fa» matchnGot person name of Q27302 from label: «German National Library»nEntity Q27302 is not a personnGot person name of Q170109 from label: «Berlin State Library»nEntity Q170109 is not a personnGot person name of Q256507 from label: «Bavarian State Library»nEntity Q256507 is not a personnGot person name of Q304037 from label: «Austrian National Library»nEntity Q304037 is not a personnGot person name of Q10304263 from label: «Itaú Cultural»nEntity Q10304263 is not a personnGot title of Q174 from label: «São Paulo»nGot title of Q10304263 from label: «Itaú Cultural»nGot person name of Q27302 from label: «German National Library»nEntity Q27302 is not a personnGot person name of Q170109 from label: «Berlin State Library»nEntity Q170109 is not a personnGot person name of Q256507 from label: «Bavarian State Library»nEntity Q256507 is not a personnGot person name of Q304037 from label: «Austrian National Library»nEntity Q304037 is not a personnGot person name of Q27302 from label: «German National Library»nEntity Q27302 is not a personnGot person name of Q170109 from label: «Berlin State Library»nEntity Q170109 is not a personnGot person name of Q256507 from label: «Bavarian State Library»nEntity Q256507 is not a personnGot person name of Q304037 from label: «Austrian National Library»nEntity Q304037 is not a personnGot person name of Q10304263 from label: «Itaú Cultural»nEntity Q10304263 is not a personnGot title of Q174 from label: «São Paulo»nGot title of Q10304263 from label: «Itaú Cultural»nGot person name of Q27302 from label: «German National Library»nEntity Q27302 is not a personnGot person name of Q170109 from label: «Berlin State Library»nEntity Q170109 is not a personnGot person name of Q256507 from label: «Bavarian State Library»nEntity Q256507 is not a personnGot person name of Q304037 from label: «Austrian National Library»nEntity Q304037 is not a personnGot person name of Q10304263 from label: «Itaú Cultural»nEntity Q10304263 is not a personnGot title of Q174 from label: «São Paulo»nGot title of Q10304263 from label: «Itaú Cultural»nCustom label provided for Q83552nv: «А. М. Прохоров»: have «I. O. Fa» matchnCustom label provided for Q83552nv: «А. М. Прохоров»: have «I. O. Fa» matchnGot person name of Q27302 from label: «German National Library»nEntity Q27302 is not a personnGot person name of Q170109 from label: «Berlin State Library»nEntity Q170109 is not a personnGot person name of Q256507 from label: «Bavarian State Library»nEntity Q256507 is not a personnGot person name of Q304037 from label: «Austrian National Library»nEntity Q304037 is not a personnGot person name of Q10304263 from label: «Itaú Cultural»nEntity Q10304263 is not a personnGot title of Q174 from label: «São Paulo»nGot title of Q10304263 from label: «Itaú Cultural»nGot person name of Q27302 from label: «German National Library»nEntity Q27302 is not a personnGot person name of Q170109 from label: «Berlin State Library»nEntity Q170109 is not a personnGot person name of Q256507 from label: «Bavarian State Library»nEntity Q256507 is not a personnGot person name of Q304037 from label: «Austrian National Library»nEntity Q304037 is not a personnGot person name of Q27302 from label: «German National Library»nEntity Q27302 is not a personnGot person name of Q170109 from label: «Berlin State Library»nEntity Q170109 is not a personnGot person name of Q256507 from label: «Bavarian State Library»nEntity Q256507 is not a personnGot person name of Q304037 from label: «Austrian National Library»nEntity Q304037 is not a personn","cachereport":"origin":"mw1295","timestamp":"20190607071041","ttl":2592000,"transientcontent":false););"@context":"https://schema.org","@type":"Article","name":"u0555u0580u057du0578u0576 u0548u0582u0565u056cu057d","url":"https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%95%D6%80%D5%BD%D5%B8%D5%B6_%D5%88%D6%82%D5%A5%D5%AC%D5%BD","sameAs":"http://www.wikidata.org/entity/Q24829","mainEntity":"http://www.wikidata.org/entity/Q24829","author":"@type":"Organization","name":"Contributors to Wikimedia projects","publisher":"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":"@type":"ImageObject","url":"https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-hor-googpub.png","datePublished":"2011-10-09T16:20:45Z","dateModified":"2017-12-16T21:01:13Z","image":"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/ff/Orson_Welles_1937.jpg"(RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgBackendResponseTime":182,"wgHostname":"mw1250"););
